Πώς και πήρατε την απόφαση να ξεκινήσετε να γράφετε μια στήλη σε εφημερίδα; Ποιο είναι εκείνο το κομμάτι σας που εκφράζετε μέσα από ένα εβδομαδιαίο χρονογράφημα που δίνετε κάθε Κυριακή σε μια εφημερίδα;
Να διευκρινίσω καταρχήν, πως δεν αρθρογραφώ σε εβδομαδιαία βάση, αλλά μόνο όταν νιώθω πως έχω κάτι να πω. Την απόφαση αυτήν την πήρα τελείως αυθόρμητα, υπακούοντας σε μια ανάγκη που μου δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια, να εκφραστώ και με αυτόν τον τρόπο. Μου αρέσει να γράφω και για κάποια θέματα μόνο η σατιρική πένα δεν με καλύπτει πλήρως. Το κομμάτι μου που εκφράζεται μέσα από τα άρθρα μου, βρίσκεται κάπου μεταξύ εγκέφαλου, καρδιάς, νευρικού συστήματος και σπλήνας.
Είναι γεγονός ότι ένας performer που ασχολείται με τη σάτιρα έχει εκ των πραγμάτων μια άμεση επαφή έμπνευσης με την επικαιρότητα. Εσείς πως νιώθετε; Καλλιτέχνης, λίγο δημοσιογράφος, χρονικογράφος;
Κυρίως αισθάνομαι πολυσουγιάς. Μου είναι αδύνατον να περιοριστώ σε συγκεκριμένα πράγματα. Μου αρέσει να παράγω και να δημιουργώ σε πολλά επίπεδα. Βέβαια αυτό λειτουργεί και καταπιεστικά όταν συμβαίνει από ανάγκη, όταν δηλαδή είσαι υποχρεωμένος να κάνεις πολλά δημιουργικά πράγματα συγχρόνως, μόνο και μόνο γιατί δεν υπάρχει η κατάλληλη υποστήριξη από αλλού. Πάντως, αν και ο αυτοπροσδιορισμός πολλές φορές είναι επικίνδυνος έως και αστείος, εκτός από τα καλλιτεχνικά, που είναι και το κυρίως άθλημά μου, ένα μεγάλο κομμάτι μου αισθάνεται, σκέφτεται και ενεργεί δημοσιογραφικά και πολιτικά. Η μεγάλη μου όμως αγάπη και αυτό που σίγουρα με προσδιορίζει με ακρίβεια, ειναι η μουσική, την οποία, σε επαγγελματικό επίπεδο και μόνο, έχω αφήσει εδώ και αρκετά χρόνια, κάτι το οποίο σκοπεύω να διορθώσω σύντομα.
ΤΙ πραγματικά αισθανθήκατε όταν είδατε την ταινία V for Vedetta; Βρήκατε λύτρωση μέσα στην ανατροπή; Βρήκατε ρομαντική την πρόταση μιας επανάστασης που είχε συγκεκριμένους στόχους ; Γιατί θα έλεγε κανείς ότι μέρος της ασφυξίας μας αποτελεί και το γεγονός ότι δεν μπορούμε να δούμε τα χέρια που μας σφίγγουν το λαιμό...
Λύτρωση βρίσκουμε πάντα μέσα από την ανατροπή, ιδίως αν είναι και εύστοχη. Αλλά ακόμη και άστοχη να είναι, η ανατροπή αποτελεί προϋπόθεση υγείας για κάθε ελεύθερη κοινωνία. Από την ταινία έφυγα κυρίως εμπνευσμένος και θυμωμένος. Ένιωσα μια ευφορία που ανατινάξαμε το «κτίριο» έστω και κινηματογραφικά, ένιωσα θυμωμένος που δεν το έχουμε ανατινάξει ακόμη πραγματικά και αποφασισμένος να συμμετέχω με οποιοδήποτε τρόπο μπορώ στην μελλοντική του ανατίναξη. Μου αρέσουν οι επαναστάσεις με συγκεκριμένους στόχους, τις βρίσκω και ρομαντικές και πραγματικές. Ακόμη περισσότερο μου αρέσουν οι προσωπικές επαναστάσεις. Πιστεύω στο: «αν θέλεις να αλλάξεις τον κόσμο, άλλαξε τον εαυτό σου». Όσο για τα χέρια που σφίγγουν τον λαιμό μας, δεν μπορούμε να τα δούμε, γιατί ο ιδιοκτήτης τους φρόντισε επιμελώς, πριν μας αρπάξει τον λαιμό να μας κλείσει με ένα μαντήλι τα μάτια. Με τις προσωπικές μας επαναστάσεις θα καταφέρουμε να αφαιρέσουμε το μαντήλι αυτό και με την ομαδική επανάσταση θα του φωνάξουμε: «κάτω τα χέρια απο τον λαιμό μας ρε κουφάλα».
Τόσο εσείς όσο και προφανώς πολλοί άλλοι βαρεθήκατε τα ψέματα και την άνευ όρων παράδοση της κοινωνίας μας στους μηχανισμούς χειραγώγησης και ελέγχου. Γιατί πιστεύετε συνέβη αυτό; Γιατί άραγε ακόμα και οι φοιτητές, το πιο ζωντανό και φρέσκο κομμάτι μιας κοινωνίας, αντί να "τους πάρουν με τις πέτρες τους χειροκροτούν"; Τι χάσαμε στην πορεία;
Αυτό που χάσαμε είναι η ελευθερία μας. Συγκεκριμένα την ανταλλάξαμε με ένα βόλεμα βασισμένο στα υλικά αγαθά, το οποίο κάθε άλλο παρά δωρεάν μας προσφέρθηκε. Ειδικά στην χώρα μας και εξαιτίας του τεράστιου ελλείμματος ουσιαστικής παιδείας που υπάρχει, σε συνδυασμό με τα Μ.Μ.Ε. που δυστυχώς λειτουργούν ως υποκατάστατο αυτής, αφού παράγουν ανενόχλητα την δική τους παιδεία, η παραπάνω ανταλλαγή εφαρμόζεται με μεγάλη επιτυχία και σε ένα τεράστιο κομμάτι της νεολαίας, το οποίο έχει ευνουχιστεί πλήρως. Αποτέλεσμα δε της ανταλλαγής αυτής, σε γενικότερο επίπεδο, είναι το να σπαταλιούνται ζωές ολόκληρες στην αναζήτηση μιας ευτυχίας που μας υποσχέθηκαν, η οποία όμως δεν έρχεται ποτέ, αφού την ψάχνουμε σε όλα τα λάθος άψυχα πράγματα που μας έχουν υποδείξει.
Όπως παρατηρείτε στο άρθρο σας "Βεντέτα" «στις κοινωνίες σήμερα δεν παράγονται ελεύθεροι, σκεπτόμενοι πολίτες αλλά φοβισμένοι, ελεγχόμενοι καταναλωτές». Πράγματι. Ωστόσο πόσο περίεργο είναι να υπάρχουν φοβισμένοι, ελεγχόμενοι άνθρωποι τη στιγμή που σήμερα περισσότερο από ποτέ έχουμε όλοι τόσο ελεύθερη πρόσβαση στην πληροφορία και τη γνώση;
Πρώτον, το ότι έχουμε πρόσβαση στη πληροφορία και στην γνώση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάνουμε και χρήση αυτής της πρόσβασης. Δεύτερον, και χρήση να γίνεται, δεν σημαίνει ότι γίνεται σωστή χρήση. Τρίτον, η πρόσβαση πολλές φορές είναι πλασματικά ελεύθερη, αφού η πληροφορία και η γνώση που προσφέρεται, ειναι σε προσεκτικά επιλεγμένες περιπτώσεις, απόλυτα ελεγχόμενη και κατευθυνόμενη. Τέταρτον, περισσότερο απο την πληροφορία και την γνώση, θεωρώ πως έχουμε ανάγκη απο καλλιέργεια και εγκεφαλική απελευθέρωση. Άσε που δεν είμαι και τόσο σίγουρος πως η πολλή πληροφορία και η πολλή γνώση βοηθούν στην αναζήτηση της ευτυχίας. «Ό,τι ξέρεις ειναι λάθος και ό,τι δεν ξέρεις δεν το χρειάζεσαι ακόμη».
Ο Μέριλιν Μάνσον είχε πει σε ένα ντοκιμαντέρ του Μάικλ Μουρ ότι οι άνθρωποι που φοβούνται καταναλώνουν περισσότερο και πολύ πιο εύκολα. Σε κάθε περίπτωση η οποιαδήποτε προσπάθεια χειραγώγησης του κόσμου έχει στόχο την ενίσχυση μιας "ξερής" εξουσίας για την εξουσία ή τον έλεγχο της κατανάλωσης και άρα του χρήματος;
Ο έλεγχος της κατανάλωσης είναι κλασική περίπτωση «με έναν σμπάρο δυο τρυγώνια». Με την κατανάλωση και το χρήμα ελέγχεις και κρατάς τα στρατιωτάκια φρόνιμα και απασχολημένα, γιατί αν σταματήσουν να καταναλώνουν μπορεί και να αρχίσουν να σκέφτονται και αν αρχίσουν να σκέφτονται, ποιος ξέρει τι μπορεί να συμβεί μετά... Ο έλεγχος βέβαια της κατανάλωσης και κατά συνέπεια του χρήματος, δεν είναι ξεχωριστά απο την εξουσία πράγματα. Αντιθέτως την εξυπηρετούν και αποτελούν προϋπόθεση για την ύπαρξη και συντηρησή της. Πάντως όποιον στόχο και να έχει η χειραγώγηση του κόσμου, είναι ένας «δυστυχισμένος στόχος». Για τις συνέπειες αυτού του «δυστυχισμένου στόχου», λέει επίσης πολύ ωραία πράγματα ο φίλος μας ο Μέριλιν, όχι στο ντοκιμαντέρ του Μάικλ Μουρ, αλλά στα τραγούδια του.
Εφόσον σχεδόν τα πάντα δημιουργούνται για να πουληθούν -αυτοκίνητα, μπλουζάκια, δίσκοι, παπούτσια, πληροφορίες, ακόμα και η εκπομπή την οποία κάνετε εσείς- δεν είναι σχεδόν βέβαιο ότι πάντα θα υπάρχει μια αόρατη δομή για να υποστηρίζει το σύστημα της προσφοράς και της ζήτησης; Και μαζί με αυτό και τις συνέπειες, από τη γελοία τηλεόραση μέχρι ανίκανους πολιτικούς;
Δεν θα έπρεπε τα πάντα να δημιουργούνται για να πουληθούν, θα έπρεπε κάποια πράγματα να δημιουργούνται και να διατίθενται απλώς. Απο την άλλη, δεν έχω πρόβλημα με την πρόσφορα και την ζήτηση, πιστεύω αντιθέτως πως πρόκειται για έναν από τους πιο φυσικούς κανόνες του κοινωνικού μας συστήματος και νομίζω πως δεν ευθύνεται για τις συνέπειες τις οποίες αναφέρετε στην ερώτησή σας. Η προσφορά και η ζήτηση δεν είναι το πρόβλημα, η επιτήδεια και άπληστη διαχείριση του συστήματος της προσφοράς και ζήτησης είναι το πρόβλημα και ευθύνεται για τις αρνητικές αυτές συνέπειες.
Πιστεύετε ότι η πολιτική έχει "τελειώσει";
Όχι, απλώς περιμένω να αρχίσει.
Πόσο αρέσει στον καθένα από εμάς να ασκούμε εξουσία στους άλλους; Πόσο προσδιορίζουμε την αξία μας μέσα από αυτή τη διαδικασία έλεγχου που μπορεί να έχουμε στους υφισταμένους, κάποιους φίλους, την σχέση μας; Πόσο παρασυρόμαστε από τους μικρούς "πρωθυπουργίσκους" που επιβιώνουν μέσα μας;
Δυστυχώς όλα αυτά που αναφέρετε στην ερώτησή σας, μας συμβαίνουν σε μεγάλο βαθμό. Γι αυτό υποστηρίζω στο άρθρο μου πως «Το σύστημα είναι ανθρώπινο δημιούργημα. Ουσιαστικά πρόκειται για την αρνητική, γεμάτη ανασφάλειες, ενοχές και κυρίως πάθη, πλευρά της ανθρώπινης φύσης που επιβάλλεται στη θετική». Όλοι μας είμαστε οι δημιουργοί του συστήματος και κατά συνέπεια, εμείς είμαστε η αιτία της δυστυχίας μας. Εμείς και η υπαρξιακή μας ανωριμότητα. Δεν υποστηρίζω βέβαια πως είναι εύκολο το να είσαι άνθρωπος, αντιθέτως μερικές φορές αντιμετωπίζω την ευφυΐα σαν μία από τις μεγαλύτερες φάρσες. Πόσο κακόγουστο αστείο μπορεί να είναι δηλαδή, το να ξέρεις ότι θα πεθάνεις; « Ο Θεός έχει μια αρρωστημένη αίσθηση του χιούμορ».
Πόσο εφικτό είναι σήμερα να υπηρετήσουμε κάτι μεγαλύτερο από τους εαυτούς μας ή την τσέπη μας;
Νομίζω ότι όσο δύσκολο και αν το κάναμε πλέον να είναι, το να υπηρετούμε μεγαλύτερα πράγματα από τους εαυτούς μας ή την τσέπη μας, είναι ο μόνος δρόμος προς την ευτυχία. Το «κόλπο» για να το πετύχουμε, είναι η απλή διαπίστωση του ότι όσο υπηρετώ τον εαυτό μου και την τσέπη μου είμαι δυστυχισμένος. Τι γίνεται ρε γαμώτο; Άλλα μου υποσχεθήκανε! Μάλλον κάτι δεν πάει καλά, μάλλον κάτι μου είπανε λάθος, μάλλον κάτι κάνω λάθος... για να δοκιμάσω κάτι άλλο, για να δοκιμάσω το αντίθετο να δούμε τι θα γίνει. Όλα αυτά βέβαια σε θεωρητικό επίπεδο, γιατί στην πράξη η διαπίστωση μπορεί να έρχεται σχετικά εύκολα, αλλά η αλλαγή πλεύσης έρχεται κάπως πιο δύσκολα. « Υπάρχει μεγάλη διάφορα απο το να ξέρεις το μονοπάτι και απο το να το διαβαίνεις».
«Ο κόσμος δεν χρειάζεται άλλο ένα κτίριο χρειάζεται μια Ιδέα». Που θα ψάξουμε να βρούμε την ιδέα; Στην οικολογία; Την τέχνη; Την επιστήμη;
Μέσα μας.
Πιστεύετε ότι βρίσκεται μέσα στην επιστήμη η πρόταση, η ελπίδα για το διαφορετικό; Πόσο ουσιαστική γνώση προσφέρει η τεχνολογία και πόση ποιότητα ζωής μπορεί να εξασφαλίσει η χρήση της;
Η τεχνολογία είναι ένα εργαλείο, τίποτα περισσότερο. Όπως για όλα τα εργαλεία, σημασία έχει η χρήση που του κανείς. Η ισορροπημένη χρήση της τεχνολογίας είναι απαραίτητη για την διασφάλιση της εσωτερικής μας ισορροπίας. Δυστυχώς όμως, αυτό που συμβαίνει είναι ακριβώς το αντίθετο. Ο δυτικός άνθρωπος έχει παραδοθεί πλήρως στην τεχνολογία, αφήνοντας σε αυτήν να ζει την ζωή του για λογαριασμό του. Έχουμε μπερδέψει την ποιότητα ζωής με τα υλικά αγαθά και το βόλεμα. Το βόλεμα δεν ειναι ποιότητα ζωής, το βόλεμα ειναι παγίδα. Το τεχνολογικό βόλεμα μας απομακρύνει απο την φύση και απο την φύση μας, και όσο απομακρυνόμαστε απο αυτά, τόσο πιο δυστυχισμένοι γινόμαστε.
Πόσο ισχυρό είναι τελικά το σύστημα ώστε να συνθλίβει την ατομικότητα; Μιλάτε ότι πρόκειται για ένα ανθρώπινο δημιούργημα. Πόσο περιθωριακός πρέπει να γίνει κανείς προκειμένου να διαχωρίσει τον εαυτό και τη ζωή του από το σύστημα;
Το σύστημα το παρομοιάζω με έναν μονοκύτταρο οργανισμό. Οι μονοκύτταροι οργανισμοί ως γνωστόν είναι απίστευτα ανθεκτικοί. Έχουν τρομακτική προσαρμοστικότητα, αντοχή και απίστευτους αμυντικούς μηχανισμούς. Το μαγικό δε είναι, πως όλα αυτά δεν τα επιτυγχάνουν κατόπιν σκέψης ή σχεδίου, αφού στερούνται εγκεφάλου. Όλα αυτά ένας μονοκύτταρος οργανισμός τα επιτυγχάνει αυτόματα, ενστικτωδώς, χωρίς προσπάθεια ή σκέψη. Το γεγονός αυτό τους καθιστά πανίσχυρους οργανισμούς. Έτσι και το σύστημα έχει τους δικούς του αυτόματους αμυντικούς μηχανισμούς και ένας απο αυτούς είναι, η απάνθρωπη σχεδόν απομόνωση, οποιουδήποτε τολμήσει να διαχωρίσει τον εαυτό του και τη ζωή του απο αυτό. Πάντως και ίσως αισιόδοξα, πιστεύω πως η ατομικότητα, ακόμα και απενεργοποιημένη, παραμένει πιο ισχυρή απο το σύστημα. Το μόνο που μένει είναι να την ενεργοποιήσουμε και πάλι.
Με δεδομένο ότι οι ΗΠΑ αποτελούν σε πολλά ζητήματα τον πιο κεντρικό πυρήνα στις αποφάσεις και στις δράσεις, θα λέγατε ότι πρόσωπα όπως ο Αλ Γκορ ή ο Ρόμπερτ Κένεντι Jr (ανηψιός του JFK που εξαργυρώνει την «λάμψη» του ονόματος του από την θέση του προέδρου στη Waerkeeper Alliances, μια από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές οργανώσεις για την προστασία του νερού) θα μπορούσαν να κάνουν τη διαφορά; Να φέρουν μια νέα πρόταση;
Όχι δεν το πιστεύω. Τα πρόσωπα αυτά μπορεί να φαίνονται διαφορετικά και σε κάποια σημεία όντως να είναι, αλλά κατά βάση είναι μία από τα ίδια. Σε όλα τα πολιτικά συστήματα πλέον, πόσο μάλλον σε αυτό των ηνωμένων πολιτειών, για να φτάσει κανείς στην κορυφή της πυραμίδας, πρέπει να του το επιτρέψει το σύστημα και για να του το επιτρέψει το σύστημα, πρέπει να έχει περάσει τις εξετάσεις του συστήματος με επιτυχία, με αλλά λόγια πρέπει να το υπηρετεί υπάκουα και φρόνιμα. Δεν περιμένω λοιπόν την διαφορά από τους επιτυχόντες των εξετάσεων, αλλά από τους μεταξεταστέους.
Στη στήλη που δημοσιεύσατε στις 23/4 προτείνετε να δούμε την ταινία V for Vendetta. Τι άλλο θα μπορούσαμε να δούμε ή να διαβάσουμε που να εμπεριέχει αυτή την ποίηση , την ανατροπή, την επανάσταση, τη σάτιρα που βρήκατε στο κόμικ και σήμερα πλέον και στην ομώνυμη ταινία;
Μπορούμε να δούμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη και να διαβάσουμε τις αληθινές του σκέψεις.
Login
Υπενθύμιση κωδικού
